روماتیسم ناشی از آرتروز التهابات دردناکی است که معمولا درمفاصل کوچک دست یا پا ایجاد میشود.برخلاف آرتروز که باعث ساییدگی و از بین رفتن استخوان ها میشود روماتیسم مفصلی بر روی اتصالات مفصل تاثیرمیگذارد  وباعث ایجاد تورم های دردناک و منجر به ازبین رفتن استخوان و بدشکلی آن می شود.

بیماری خود ایمن روماتیسم زمانی رخ میدهد که سیستم ایمنی بدن به صورت اشتباه به بافت های بدن حمله کند.بیماری روماتیسم علاه براختلالاتی که برای ماهیچه ها ایجاد میکند میتواند باعث ایجاد مشکلات دیگری شود و بر روی نواحی دیگربدن مانند پوست،چشم ،ریه وخون تاثیربگذارد.

اگرچه روماتیسم درهرسنی میتواند رخ دهد اما اغلب درسنین بعدا ز40 سالگی اتفاق می افتد.این اختلال درخانم ها شایعتر است.

درمان های روماتیسم مفصلی براساس کنترل علائم بیماری وجلوگیری ازآسیب دیدگی مفاصل رخ میدهد.

علائم و نشانه ها

علائم و نشانه های بیماری روماتیسم مفصلی (آرتریت روماتوئید)شامل موارد زیراست

1-  ضعف،افزایش حرارت ،تورم مفصل

2-  سخت شدن مفصل هنگام صبح که ممکن است ساعت های طولانی پایدارباشد

3-  ضربان دربافت های زیرپوست درناحیه بازو

4-  خستگی،تب وکاهش وزن

روماتیسم مفصلی درمراحل اولیه برروی مفاصل کوچکترمانند مفاصلی که انگشت شما را به دست وانگشتان پا را به پا متصل کرده اند تاثیرمیگذارد.

زمانیکه بیماری پیشرفت کرد میتواند برنواحی دیگری مانند مچ دست ها،زانو،مچ پاها،آرنج،لگن وشانه تاثیربگذارد.

دراکثرموارد روماتیسم برروی مفاصل هردوطرف بدن تاثیرمیگذارد.

میزان شدت علائم روماتیسم متفاوت است ودچارافت وخیزاست.دوره ای که درد شدید میشود دوره فوران درد گفته میشود وزمانیکه درد وتورم کاملا ناپدید میشود  فرونشستن درد گفته میشود.

باگذشت زمان روماتیسم باعث میشود که مفصل ها تغییرشکل دهند وازجای خود حرکت کنند.

علت ها و دلایل

روماتیسم مفصلی (آرتریت روماتوئید) زمانی رخ میدهد که سیستم ایمنی بدن شما به سینویم یعنی نوارهای اتصال که اطراف ماهیچه ها قرارگرفته اند حمله کند.این روند باعث التهاب وضخیم شدن سینویم میشود ودرنهایت باعث تخریب غضروف ها واستخوان های درون مفصل میشود.

تاندون ولیگامنت هایی که مفصل را درکناریکدیگر نگه داشته اند ضعیف وکشیده میشوند وبه تدریج مفصل شکل طبیعی وتعادل خود را ازدست میدهد.

پزشکان ازاینکه چه زمانی این عارضه رخ میدهد آگاهی کامل ندارند اگرچه عوامل ژنتیکی میتواندباعث بروز این عارضه به صورت ناگهانی شود.درصورتیکه عوامل ژنتیکی باعث ایجاد این بیماری نشود ممکن است موارد دیگری باعث بروز این بیماری مانند عفونت براثر ویروس یا باکتری خاصی شود .

عوامل

285x285_About_RA_What_Is_2

عوامل و مواردی که باعث افزایش خطر بروز بیماری آرتروز میشود شامل موارد زیراست

  • جنسیت

خانم ها درمقایسه با آقایان بیشتر درمعرض خطر ابتلابه بیماری روماتیسم  مفصلی هستند.

  • سن

روماتیسم درهرسنی میتواندایجاد شود اما ابتلا به این بیماری بین سن 40 تا60 سالگی بیشتراست.

  • سابقه خانوادگی

اگر یکی ازاعضای خانواده شما دچار بیماری روماتیسم باشند خطر ابتلا به آن درشما بیشتراست.

مشکلات

بیماری روماتیسم مفصلی باعث ایجاد مشکلات زیرمیشود

  •  پوکی استخوان

روماتیسم به تنهایی یا با مصرف داروهایی که برای درمان این بیماری استفاده میشود میتواند باعث ضعیف شدن استخوان ها وشکننده شدن آنها شود.

  •  سندروم تونل کارپال

اگر روماتیسم برروی مچ دست شما تاثیربگذارداین التهابات میتواند باعث فشرد ه شدن عصب هایی که دردست وانگشتان شما قراردارندبشود

  •  مشکلات قلبی

روماتیسم میتواند باعث افزایش خطر گرفتگی سرخرگ  قلب همراه با التهاب کیسه ای که نزدیک قلب است شود.

  •  بیماری های ریوی

افراد مبتلا به روماتیسم با خطر التهاب وجراحت بافت های ریوی مواجه هستند که این عامل باعث تنگی نفس دربیماران میشود.

زمان مراجعه به پزشک

شما زمانی که دچارناراحتی وتورم پایدار درمفاصل شدید به پزشک مراجعه کنید.

تشخیص

تشخیص  روماتیسم درمراحل اولیه دشواراست به دلیل اینکه علائم ونشا نه ها ی این بیماری بسیار شبیه به بیماری ها ی دیگراست.برای تشخیص ،یک  آزمایش خون یا تست فیزیکی کافی نیست.

با معاینه فیزیکی بیمارپزشک مفاصل بیمار رابرای بروز هرگونه تورم،قرمزی وافزایش حرارت ارزیابی میکند.پزشک همچنین واکنش واستقامت ماهیچه ها را ارزیابی میکند.

  • تست خون

درافرادی که دچار روماتیسم هستند میزان رسوب بدنشان ارزیابی میشود ارزیابی این مورد به تشخیص التهاب دربدن کمک میکند ودرصورت وجود رسوب دربدن فرد دچار التهاب است.تست دیگری که برای تشخیص روماتیسم انجام میشود آزمایش CCP یاارزیابی پادتن های بدن است.

  • اشعه ایکس

پزشک انجام اشعه ایکس را برای تشخیص پیشرفت بیماری روماتیسم با گذشت زمان درمفصل به بیماران توصیه میکند.

درمان

493x335_mistakes_with_ra_ref_guide

  • تزریق استروئید

استروئید نام کوتاه شده کورتیکاستروئید است ساختاراین ماده بسیار شبیه به هورمون کورتیسول است که بوسیله بدن به صورت طبیعی ساخته میشود.استروئیدباعث کاهش التهابات وفعالیت سیستم ایمنی بدن میشود.این دارو برای درمان انواع مختلفی ازبیماری های التهابی استفاد ه میشود.

استروئید باعث کاهش التهابات وفعالیت سیستم ایمنی بدن میشود التهابات روندی است که گلبولهای سفیدخون وموادشیمیایی ازبدن درمقابل عفونت ها محافظت میکنند وبا باکتری ها وویروس ها مقابله میکنند.

تزریق استروئیدباعث کاهش التهابات میشود وآسیب دیدگی بافت ها را به حداقل میرساند.همچنین استرویید  با تاثیربرعملکرد گلبولهای سفید خون باعث کاهش فعالیت سیستم ایمنی بدن میشود.

زمانی که التهابات باعث آسیب دیدگی ارگان های بدن میشوند استروئید میتواند ازاین ارگان ها محافظت کند ودراکثرموارد زندگی فرد را نجات دهد.به عنوان مثال افرادی که دچار بیماری سل هستند استروئید میتواند باعث جلوگیری ازپیشرفت التهابات کلیوی وازدست رفتن کلیه ها شود تزریق استروئید دراین افراد باعث جلوگیری از انجام دیالیز میشود.

تزریق دوزهای پایین استرویئدباعث کاهش درد ناشی ازروماتیسم میشود.دوزهای بالای این ماده هم متیواند باعث کاهش دردهای شدید آرتروزی شود.

تزریق استروئید دریک یا دوناحیه ازالتهابات به پزشکان این اجازه رامیدهد که  این ماده را دردوزهای بالا مستقیم درمحل آسیب دیده تزریق کنند.

زمانیکه پزشکان استروییدرا به صورت خوراکی یا روش های دیگری برای بیمار تجویزمیکنند نمیتوانند این اطمینان را داشته باشند که این ماده مستقیما درمحل آسیب دیده تاثیرگذارباشد.علاوه براین عوارض جانبی استروئیدهایی که به صورت خوراکی مصرف میشود بیشترازنوع تزریقی آن است.

  • تزریقات طلا

تزرق طلا به تزریق یک ماده ضدروماتیسمی به نام مایکروسین Myocrisin گفته میشود.

این دارو باعث کاهش روند تشدید بیماری ودرمان علائم بیماری میشود.تزریق این ماده باعث کاهش فعالیت سیستم ایمنی بدن میشود وهمیشه باید بادقت تزریق شود.

تزریقات طلا ازطلای خالص ساخته نشده است بلکه مقداری ازمواد طلا درآن وجوددارد که نام کامل آن اوراتیومالیت سدیم است.

گلد برای کاهش التهاب مفاصل وکاهش روند بیماری که منجر به  آسیب دیدگی مفصل وبدشلی آن براثر بیماری روماتیسم میشود تجویز میشود.

دربعضی ازمواقع گلد برای درمان بیماری های خود ایمن دیگری مانند نوعی آتروز عفونی هم استفاده میشود.دربیماری روماتیسم یا التهابات دیگر آرتروزی ،سیستم ایمنی بدن  بیش ازحد فعال میشوند وبه بافت های بدن فرد حمله میکنند.داروهای ضدروماتیسم مانند گلد میتوانند باعث کاهش فعالیت سیستم ایمنی بدن شوند.

گلد معمولا بوسیله تزریق عضلانی درباسن وارد بدن میشود.این تزریق باید درمطب پزشک یا بیمارستان توسط پزشک انجام شود.برای شروع شما باید هرهفته این ماده را دردوز50 میلی گرمی تزریق کنید ودرادامه این تزریق را در دوز 1 گرم وبه صورت کامل انجام دهید.

اگربعدازتزریق این ماده هیچ گونه علائمی ازبهبودی درشما دیده نشود پزشک تزریق گلد را متوقف میکند ودرمان های دیگری رابه شما پیشنهاد میکند.درصورتیکه این تزریق دربدن شما تاثیرگذاربود پزشک دوز این ماده راکاهش میدهد یا تزریق آنرا به صورت ماهیانه به جای هفتگی انجام میدهد.براساس میزان شدت شرایط بیماری تعدادی ازبیماران این ماده را به برای سالیان طولانی تزریق میکنند.

  • داروها

بسیاری ازداروها برای درمان روماتیسم وجود دارند که هرکدام دارای عوارض جانبی بالقوه ای هستند.اما پزشکان معمولا داروهایی را که دارای عوارض جانبی کمتری هستند را برای بیماران تجویزمیکنند.درصورتی که بیماری شما شدید باشد ممکن است پزشک ترکیبی ازچنددارو یا داروی قویتری رابرای شما تجویزکند

داروهای ضدالتهاب بدون استروئید :این نوع داروها میتوانند باعث کاهش درد والتهاب شوند. داروهای ضدالتهابی که میتوان آنها را بدون نسخه پزشک تهیه کرد شامل ایبوپروفن(آدویل،مورتین)وناپروکسین سدیم(آلیو)است.داروهای قوی تر ضدالتهاب باید با تجویزپزشک مصرف شود.عوارض جانبی این داروها شامل صدادادن گوش،اختلالات معده،مشکلات قلبی،اختلالات کبدی وکلیوی است.

استروئید:داروهای کورتیکاستروئید مانند پریدنیزون باعث کاهش درد والتهابات ناشی ازآسیب دیدگی مفاصل میشوند.عوارض جانبی این داروها شامل صدادادن گوش،افزایش وزن ودیابت است.پزشکان این نوع دارو را باهدف کاهش درد های شدید وکاهش تدریجی داروها تجویزمیکنند.

داروهای ضدروماتیسم :این داروها باعث کاهش روند پیشرفت بیماری میشود وباعث جلوگیری ازآسیب دیدگی دائمی بافت ها ومفاصل دیگر میشود.داروهای رایج ضدروماتیسم شامل متوتریکسیت(ترکسال)،لیفلونامید(آراوا)،هایدروکسی کلوروکوئین (پلا کوئنیل)،وسولفاسالازین (آزولفیدین)است.

عوارض جانبی این داروها متفاوت است اما معمولا شامل اختلالات کبدی،ازبین رفتن استخوان ها وعفونت های شدید ریوی است.

این داروها میتوانند بروی سیستم ایمنی بدن تاثیربگذارند و باعث کاهش التهاب که منجر به آسیب دیدگی بافت ها ومفاصل شد ه است بشوند.این نوع داروها همچنین باعث افزاش خطرعفونت دربدن میشود.داروهای بیولوژیکی زمانیکه با داروهای غیربیولوژیکی مانند متوتریکسیت مصرف شوند تاثیربیشتری دربدن دارند.

  • فیزیوتراپی

پزشک ممکن است شما رابرای انجام تمرینات برای بهبود انعطاف مفاصل به پزشک فیزیوتراپ ارجاع دهد.پزشک فیزیوتراپ را های جدیدی را برای انجام فعالیت های روزانه که برای مفاصل شما آسان تر است را به شما آموزش میدهد.مثلا اگرشما دچاردردانگشت هستید پزشک به شما آموزش میدهد که اشیارا با ساعدخود بلندکنید.

  • وسایل کمکی

استفاده ازوسایل کمکی میتواندباعث جلوگیری ازایجاد فشار بروری مفاصل شود.به عنوان مثال چاقوی آشپزخانه اگر مجهز به یک دسته اره ای باشد میتواندباعث حفظ مفصل انشگتان ومچ دست شما شود.استفاده ازوسایل خاص مانندقلاب میتواند پوشیدن لباس ها رابرای شما آسان ترکند.فروشگا ه های تجهیزات پزشکی مکان خوبی برای تهیه این وسایل هستند.

جراحی

درصورتیکه درمان های دیگر باعث جلوگیری ودرمان بافت های آسیب دیده نشود پزشک انجام جراحی را برای ترمیم بافت های آسیب دیده توصیه میکند.جراحی ممکن است باعث بازگشت توانایی به مفصل شما شود.جراحی همچنین میتواندباعث کاهش دردواصلاح بدشکلی استخوان شود.جراحی برای درمان روماتیسم شامل مواردزیراست

تعویض مفصل به صورت کامل:با انجام این جراحی جراح بافت های آسیب دیده را به صورت کامل ازبدن جدامیکند وبه جای آن پروتزهای فلزی یاپلاستیکی قرارمیدهد.

ترمیم تاندون:التهاب وآسیب دیدگی مفصل باعث پارگی وازبین رفتن تاندون ها ی اطراف مفصل میشود.جراح با انجام این جراحی باعث ترمیم این تاندون ها میشود.

پیوندمفصل:جراحی پیوند مفصل زمانیکه جراحی تعویض مفصل نیازنباشد برای استحکام وتنظیم مفصل وکاهش درد توصیه میشود.

خطراتی که این جراحی ها درپی دارد شامل خونریزی ،عفونت ودرداست برای کسب اطلاعات بیشتر درمورد خطرات ومزایای جراحی باپزشک صحبت کنید.

دکتر محی الدین فصیحی هرندی، فوق تخصص درد
آدرس مطب 1: تهران- بزرگراه جلال آل احمد (شرق به غرب)- نرسیده به بزرگراه چمران- نبش کوی پروانه- پلاک 2 -ساختمان پریسا- طبقه دوم- کلینیک درد چند تخصصی آسا
آدرس مطب 2: تهران – میدان توحید – ابتدای ستارخان – نبش کوثر یکم – ساختمان پزشکان کوثر – طبقه دوم



مشاوره درد

moshavere