تعداد مهره های ستون فقرات :

آناتومی ستون فقرات شامل ۳۳ مهره است:
1- هفت مهره گردنی
2- دوازده مهره پشتی
3- پنج مهره کمری
4- پنج مهره خاجی که در افراد بالغ به یکدیگر چسبیده و استخوان خاجی یا ساکروم را به وجود آورده‌اند.
5- چهار مهره دنبالچه‌ای که در بالغین یک استخوان دنبالچه یا کوکسیکس را ایجاد می‌کنند.

ستون فقرات

هر مهره از دو قسمت تشکیل می‌گردد:

1- جسم مهره در جلو .

2- قوس مهره در پشت (عناصرخلفی):

جسم و قوس هر مهره به گونه‌ای به یکدیگر اتصال می‌یابند که سوراخ مهره‌ای را ایجاد می‌کنند. سوراخ‌های مهره‌ای در طول ستون فقرات به گونه‌ای در امتداد هم قرار می‌گیرند که، مجرای نخاعی (مهره‌ای) را به وجود می‌آورند و طناب نخاعی را در خود جای می‌دهد. به انتهای ترین قسمت طناب نخاعی، مخروط انتهایی می‌گویند. طناب نخاعی (نخاع شوکی) در محل سوراخ پس سری آغاز شده و در مهره اول یا دوم کمری (L1 یا L2) پایان می‌یابد.
بین جسم هر دو مهره، یک دیسک قرارمی گیرد. دیسک‌های بین مهره‌ای نقش بسیار مهمی در کاهش فشار به ساختارهای ستون فقرات و همچنین تسهیل حرکات آن دارند. ستون مهره‌ ای دارای شش رباط ( لیگامان ) اصلی به همراه مفاصل بین مهره‌ای جلویی و مفاصل بین مهره‌ای پشتی (مفاصل فاست یا آپوفیزیال) است.

هر دیسک خود شامل دو قسمت است:

1- بخش مرکزی بنام هسته دیسک .
2- بخش محیطی بنام آنولوس فیبروزوس .

شش رباط اصلی ستون فقرات :

1- رباط طولی جلویی (قدامی)
2- رباط طولی پشتی (خلفی)
3- رباط زرد (فلاوم)
4- رباط بین خاری (اینتراسپاینوس)
5- رباط فوق خاری (سوپرااسپاینوس)
6- رباط بین عرضی (اینترترانسورس)

دو چیز باعث نگه داشتن انحنای طبیعی ستون فقرات می شود: ماهیچه های قوی و شیوه صحیح نشستن (داشتن قامت صحیح). داشتن قامت صحیح به این معناست که خودتان را عادت دهید به طرز صحیحی بنشینید، بایستید، راه بروید و بخوابید به طوری که در حین انجام فعالیت های روزانه یا فعالیت هایی که طی آن وزنی را حمل می کنید کمترین فشار را به ستون فقرات بیاورید. وزن بالای بدن ، عضلات ضعیف و برخی عوامل دیگر می تواند راستای طبیعی و انحنای ستون فقرات را به هم بزند. بد شکلی های ستون فقرات عبارتند از:

– داشتن قوس زیاد کمر ، گودی کمر بیش از حد یا لوردوز نام دارد

-خمیدگی بیش از حد در ناحیه مهره های میانی (سینه ای) که قوز کمر و پشت یا کیفوز نام دارد

– داشتن خمیدگی غیر طبیعی به سمت طرفین ( چپ و راست) که انحراف ستون فقرات یا اسکولیوز نام دارد.

اسکولیوز معمولاً با توجه به شدت آن به صورت خفیف، متوسط یا شدید طبقه‌بندی می‌شود. متخصصان معتقداند که هر گونه اختلال در هم‌محوری ستون فقرات، حتی خفیف‌ترین آنها، عملکرد طبیعی بدن را مختل می‌کند. در حالی که متخصصان ارتوپدی معمولاً وضعیت را تحت نظر می‌گیرند و منتظر می‌مانند تا ببینند که آیا اسکولیوز تشدید می‌شود یا خیر، اما دوران خفیف بودن اسکولیوز بهترین زمان برای جلوگیری از پیشرفت عارضه است. اگر راهی برای جلوگیری از اسکولیوز شدید و وخیم‌تر شدن بدشکلی وجود داشته باشد، قطعاً ارزش تلاش کردن و سرمایه‌گذاری زمانی و مادی را دارد.
اگر شما یا یکی از نزدیکانتان مبتلا به اسکولیوز خفیف هستید، توصیه می‌کنیم از یکی از متخصصان مرکز جامع توانبحشی امید وقت مشاوره دریافت کنید تا آگاهی خود در زمینه این بیماری را بالا ببرید. پیشگیری از تشدید عارضه و انحراف بیشتر ستون فقرات بهترین روش است. مطمئن باشید که متخصصان مرکز جامع توانبخشی امید هرگز درمان غیرضروری پیشنهاد نمی‌دهند و دقیق‌ترین اطلاعات را در مورد واکنش بدن به درمان و احتمال تشدید بدشکلی در اختیارتان می‌گذارند.

-فرورفتگی قفسه سینه (پکتوس اکسکاواتوم) تغییر شکلی است که در قفسه سینه پدید می‌آید. در این حالت جناغ سینه به سمت داخل قفسه سینه پایین می‌رود. درنتیجه ظاهر قفسه سینه فرورفته یا قیفی شکل می‌شود. این وضعیت هم‌زمان با ضعیف شدن حالت قرارگیری بدن و درگذر زمان می‌تواند بدتر شود. در آسیب‌دیدگی‌های شدید، برخی افراد برای اصلاح این عارضه به عمل جراحی نیازمند می‌شوند. تمرینات تقویت‌کننده عضلات قفسه سینه و پشت، با تقویت وضعیت قرارگیری بدن، می‌توانند در بهبود  فرورفتگی سینه مؤثر باشند.

خواننده گرامی، پیشنهاد می شود مطلب “ورزش های کششی و  دردهای ستون فقرات ” را جهت کسب اطلاعات بیشتر در زمینه ” ستون فقرات” مطالعه فرمایید .

دکتر محی الدین فصیحی هرندی، فوق تخصص درد
آدرس مطب 1: تهران- بزرگراه جلال آل احمد (شرق به غرب)- نرسیده به بزرگراه چمران- نبش کوی پروانه- پلاک 2 -ساختمان پریسا- طبقه دوم- کلینیک درد چند تخصصی آسا
آدرس مطب 2: تهران – میدان توحید – ابتدای ستارخان – نبش کوثر یکم – ساختمان پزشکان کوثر – طبقه دوم



مشاوره درد

moshavere