لوزه سوم عبارت است از یک نسج لنفاوی بدون کپسول در داخل حلق بینی. لوزه سوم در انتهای حلق بینی قرار دارد و نقش آن تأمین ایمنی بدن می‌باشد. اگر در مواردی مشکلاتی برای بچه به دنبال بزرگ شدن آن ایجاد شود، می‌توان با عمل جراحی نسبت به خارج کردن آن اقدام کرد. در اصطلاح عامیانه به این لوزه، لوزه سوم گویند، چون در حلق دو لوزه اصلی وجود دارد و این قسمت از نسج لنفاوی که بعد از دو لوزه ذکر شده قرار دارد به نام لوزه سوم خوانده می‌شود.

علائم بزرگی لوزه سوم

رشد غیرطبیعی لوزه سوم سوراخ‏های پشت بینی را تنگ کرده و موجب تنفس دهانی خواهد شد. این مهم‏ترین علامت بزرگی غیر‏طبیعی لوزه سوم است. وقتی تنفس مشکل پیدا کرد، ممکن است صدادار شود و خرخر در خواب نیز اضافه شود. گاهی این خرخر والدین را بیشتر نگران می‏کند در صورتی که حتی اگر خرخر هم وجود نداشته باشد، همین که تنفس از راه دهان صورت می‏گیرد، یک امر غیر‏طبیعی است. علاوه بر این مشکل چون لوزه سوم سوراخ‏های پشت بینی را می‏بندد، ترشح از بینی هم ممکن است بوجود آید.
یکی از علائم مهم دیگر در این کودکان این است که صدایشان اغلب تودماغی می‏شود. تغییرات دیگری هم در این افراد ایجاد می‏شود به طوری که در دراز‏مدت قیافه این کودکان طوری تغییر می‏کند که در اصطلاح پزشکی به آن‏ها قیافه لوزه‏ سومی یا آدنوئید فیس می‏گویند. چهره کودکان گویای مشکلات مزمن آن‏هاست به قدری که ما وقتی به آن‏ها نگاه می‏کنیم، تا حد زیادی به شدت مشکل‌شان پی می‏بریم. دهان این کودکان همیشه باز است. لب‏های بالای‌شان به طرف بالا برگشته و موجب نمایان شدن دندان‏های جلویی‏شان می‏شود. گاهی کبودی زیر چشم‏ نیز دیده می شود.

تآثیر لوزه سوم بر سایر قسمتهای بدن

علاوه بر مشکل تنفسی، لوزه سوم روی سایر قسمت‏های بدن و ارگان‏ها هم تاثیر می‏گذارد. یکی از آنها، ارگان‏های مجاور با لوزه سوم است.در این کودکان، غدد لنفاوی گردن در ناحیه زاویه فک بزرگ می‏شود که این حالت در پاسخ به التهاب و عفونت‏های طولانی لوزه‏هاست.ر بسیاری از کودکان مبتلا به بزرگی لوزه سوم، تجمع مایع در پشت پرده گوش ایجاد می‌شود. این کودکان همچنین ممکن است مستعد بیماری‏های مکرر گوش‌میانی شود
مشکل دیگر، بیماری‏های بینی و سینوس‏های اطراف آن است. بینی این کودکان مدام ترشحات چرکی دارد. به طوری که خیلی اوقات والدین مجبورند مدام به آنهاآنتی‏بیوتیک بدهند.
مشکل دیگر اختلالات رشد فک و صورت این کودکان است، بخصوص فک بالا. در این کودکان فک به صورت طبیعی رشد نمی‏کند. به طوری که مشکل فک بالا به صورت عمیق‌شدن کام بروز می‏ کند.فک بالای این کودکان به صورتی است که رشد طولی آن صورت کودکان را دراز و کشیده می ‏کند.مچنین این کودکان اختلال جفت‌شدن دندان‏ها را دارند و لثه آنها نیز مشکل پیدا می‏ کند.

مواردی که عمل لوزه با صلاحدید پزشک مربوط ممکن است انجام شود:

۱-عفونتهای حاد چرکی تکرار شونده لوزه ها
۲- هر عفونت با تب بالا در لوزه بچه ها که منجر به تشنج شود.
۳- عفونتهای مزمن لوزه که به درمانهای دارویی جواب ندهد.
۴- بوی بد دهان که به علت مشکلات معده و دندانی نباشد.
۵-بزرگی یک طرفه لوزه مشکوک به بدخیمی
۶- آبسه اطراف لوزه.
۷- بزرگی لوزه ها در اثر عفونتهای باکتریال که به درمان طبی پاسخ نداده و انسداد راه هوایی حاد ایجاد کند.
۸- وقفه تنفسی هنگام خواب و تنفس با دهان باز در شبها
۹- بزرگی لوزه ها در حدی که در خط وسط به هم برسند.
۱۰- اختلال در اکسیژن رسانی به سبب انسداد راه هوایی ناشی از بزرگی لوزه ها که به عوارض ریوی بینجامد.
۱۱- اختلال در ر شد عمومی به خصوص در بچه ها
۱۲- اختلال در گفتار ناشی از بزرگی لوزه ها و آدنوئید
۱۳- اختلال در رشد استخوانهای فک و صورت به علت تنفس در دهانی طولانی مدت در بچه ها.
۱۴- لوزه ها حفره حفره که باعث گیر کردن مواد غذایی در داخل آنها شود.

عوارض لوزه سوم

عوارض بلندمدت

یکی از مشکلاتی که در آینده برای این کودکان (که درمان به موقع حجیم‌شدگی لوزه سوم را دریافت نکرده‌اند) ایجاد می‌شود، فشارخون اولیه است. وقتی تنفس هنگام خواب کافی نیست و بافت‌های بدن کمبود اکسیژن دارند، قلب برای جبران خون بیشتری را پمپاژ می‌کند. این عمل باعث افزایش فشار در قوس آئورت قلب می‌شود که نهایتا به افزایش فشار خون منتهی خواهد شد. شب‌ادراری در کودکان واکنشی به این اختلال است.

عوارض کوتاه‌مدت

بعضی از این عوارض خیلی زود آشکار می‎شوند؛ اولین تغییر، اختلال در خواب به علت انسداد بینی و کمبود اکسیژن است که باعث می‌شود کودک از راه دهان تنفس کند. زیر چشمان اغلب این کودکان پف‌آلود است. بی‌خوابی‌ها و تقلای شبانه و خرخر، باعث خستگی و چرت زدن در طول روز و بی‌اشتهایی و نداشتن رشد کافی کودک خواهد شد. آبریزش از دهان در برخی از آنها، شب ادراری، التهاب گوش و التهاب سینوس، از دیگر علامت‌های شاخص بزرگی لوزه سوم هستند.

درمان

جراحی لوزه سوم

برای همه بیماران دچار لوزه سوم بزرگ، الزاما جراحی لازم نیست مگر اینکه پزشک به این نتیجه برسد که لوزه سوم باید برداشته شود. در این صورت اگر در انجام جراحی تعلل شود، تبعات آن در آینده با بیمار خواهد ماند که معمولا جبران‌ناپذیر است یا راه‌های درمانی بسیار پرهزینه‌ای دارند. زمان مناسب جراحی وقتی است که کودک 10 هفته از عمرش سپری شده و 10 کیلوگرم وزن دارد و هموگلوبین خونش 10 میلی‌گرم در دسی‌لیتر است. برداشتن لوزه سوم ممکن است با جراحی‌های دیگری توام شود. وقتی کودک مدام دچار التهاب گوش هم باشد، در همان حین که لوزه سوم برداشته می‌شود، لوله‌ای در گوش تعبیه می‌کنند که ترشحات داخل آن تخلیه شود. این جراحی با بیهوشی عمومی انجام می‌گیرد. جراحی پایه در گوش، گلو و بینی است و زمان زیادی طول نمی‌کشد و بعد از عمل هم بیمار خیلی زود به وضعیت طبیعی برمی‌گردد و می‌تواند مایعات و غذای نرم مصرف کند.

درمان بدون جراحی

البته گروهی از بچه‏ ها هستند که ممکن است آنها را با یک روش جدید که نه دارویی است و نه جراحی، بتوانیم درمان کنیم.
در این کودکان ممکن است بتوانیم حجم لوزه سوم را بدون بیهوشی با روش‏هایی مثل استفاده از امواج رادیوفرکانس کم کنیم.
این کار مزایایی دارد که مثل عمل جراحی خونریزی ندارد، احتیاجی به بیهوشی هم ندارد.
علاوه بر این که بافت‏های طبیعی هم مشکلی برایشان ایجاد نخواهد شد و استرس کودک هم در مورد جراحی و اتاق عمل از بین خواهد رفت.
به این ترتیب تعداد عمل‏های جراحی در مورد لوزه سوم را می‌توانیم به حداقل ممکن برسانیم.

احتمال عود

در افرادی که دچار حساسیت‌های طولانی‌مدت یا سینوزیت مزمن هستند، احتمال عود لوزه سوم وجود دارد. البته تعداد این بیماران بسیار کم است و بعد از جراحی هم باید تحت نظر متخصص ایمونولوژی قرار گیرند.

از سری مطالب پزشکی عمومی و غیر تخصصی سایت (اطلاعات عمومی و غیر تخصصی پزشکی برای افزایش دانش سلامت و اطلاعات عمومی پزشکی بازدیدکنندگان)

moshavere