c
التهاب حاد روده

اسهال یا التهاب حاد روده یک بیماری عادی است. التهاب روده کوچک را آنتریت و التهاب روده بزرگ را کلیت گویند. در التهاب حاد روده ، مخاط روده متورم ، آبکی و دفعات اجابت مزاج زیاد می‌شود و در مدفوع آبکی ممکن است بلغم و خون نیز دیده شود. علایم دیگر آن دل پیچه ، دردهای قولنجی ، نفخ ، بی‌اشتهایی و حالت تهوع است.

در التهاب روده بزرگ بیمار احساس جسم خارجی در روده مستقیم نموده و تصور می‌نماید مزاجش می‌خواهد کار کند و حال آنکه اجابتی صورت نمی‌گیرد و یا اینکه مقدار بسیار کمی بلغم خارج می‌شود. علت التهاب روده سرماخوردگی ، عفونت میکروبی و مسمومیت غذایی بخصوص در فصل تابستان است.

کولیت قرحه‌ای

در واقع کولیت روده نوعی التهاب مزمن روده بزرگ است که در مخاط متورم آن زخمهایی تولید می‌شود و مدفوع از چرک و بلغم و خون احاطه می‌شود.

کلیت غشایی

کلیت غشایی یک نوع بیماری آلرژیک است که اکثرا در زنان عصبی دیده می‌شود. در کلیت غشایی دور مدفوع را یک غشای بلغمی فرا می‌گیرد.

التهاب مزمن روده

اکثرا بعد از یک التهاب حاد روده و معالجه ناقص ، بیماری به شکل مزمن ادامه می‌یابد. گاه پس از ابتلای به حصبه و یا اسهال خونی ، تورم مزمن مخاط روده باقی می‌ماند. بیمار همیشه از نفخ و سنگینی شکم شکایت دارد و متناوبا به اسهال و یبوست دچار می‌شود. این نوع عوارض ممکن است ماهها و بلکه سالها طول بکشد.

کرون

بیماری التهابی است که معمولا ضخامت کلی دیواره روده و بویژه زیر مخاط را در بر می‌گیرد و بطور نمونه ضایعات در چندین قسمت جدا از هم در روده ایجاد می‌شود. ضایعات زخم می‌شوند و شقاقهایی ایجاد می‌شوند که می‌توانند به فیستول و آبسه منجر شوند، دیواره روده کوچک ، محتقن و ضخیم می‌شود و قطر لوله باریک می‌گردد. در اواخر بیماری ، دیواره روده بطور دایمی فیبروزه ، ضخیم و باریک می‌شود.

علائم بیماری:

علائم کرون شامل درد شکمی،‌ اسهال و کاهش وزن بدن است. البته علائمی که کمتر شایع است، مانند کاهش اشتها، تب، عرق شبانه، درد مقعد و گاهی خونریزی از مقعد نیز دیده می‌شود. بیماری کرون ابتدا باعث زخم‌های کوچک روی سطح داخلی روده‌ها می‌شود که به مرور زمان، عمیق‌تر و بزرگ‌تر می‌شوند و می‌توانند باعث خشکی، باریک شدن و حتی انسداد روده شوند. علائم بیماری کرون، بستگی به محل ایجاد آن، گستردگی و شدت التهابی دارد. در کرون با التهاب کولونی، درد شکمی و اسهال خونی از علائم شایع است، ضمن این‌که فیستول مقعدی و آبسه‌های اطراف مقعد نیز ممکن است ایجاد شود.

عوارض بیماری‌های التهابی روده

1- انسداد: در بیماری کرون، التهاب مزمن می تواند موجب تنگ شدن روده شود و چیزی نتواند از آن عبور کند. این مشکل را به نام انسداد روده می خوانند و باعث هضم نشدن غذا و ایجاد گاز در دستگاه گوارش می گردد. علائم این مشکل عبارت است از: دل درد، تهوع، استفراغ و ورم شکم. انسداد روده بوسیله جراحی درمان می شود.

2- آبسه یا فیستول: گاهی اوقات زخم های عمیق گوارشی موجب ایجاد چرک و آبسه می شوند. علائم آن شامل تب، درد و ورم است.
اگر زخم به عضو کناری باز شود (راه پیدا کند)، یک راهی (کانال) را به نام فیستول می سازد.
ایجاد فیستول بین کولون (روده بزرگ) و واژن باعث ورود باکتری به واژن می شود.
فیستول در مثانه می تواند باعث عفونت مزمن دستگاه ادراری گردد.
فیستولی که به پوست می رسد، می تواند زخم های خارجی را بوجود آورد.
فیستول و آبسه توسط جراحی درمان می شوند.

بیماری کرون از تشخیص تا درمان:

بالا بودن تعداد گلبول‌های سفید در تست‌های آزمایشگاهی، نشانه عفونت یا التهاب است. همچنین کاهش گلبول‌های قرمز خون (کم‌خونی)، کاهش پروتئین خون و مواد معدنی که از طریق اسهال از دست می‌رود نیز می‌تواند نشان‌دهنده بیماری کرون باشد. به گفته متخصصان Mayoclinic ، بررسی با اشعه ایکس با ریوم نیز برای تشخیص محل، نوع و شدت بیماری، زخم‌ها، باریک شدن روده‌ها و فیستول‌های ایجاد شده به کار می‌رود.
البته کولونوسکوپی روش دقیق‌تری برای تشخیص زخم‌های کوچک یا نواحی التهابی کوچک در کولون است. سی‌تی‌اسکن نیز می‌تواند تصاویری از داخل شکم و لگن را نشان دهد و بخصوص برای شناسایی آبسه‌ها مفید است.
آندوسکوپی با کپسول ویدئویی که حاوی یک دوربین بسیار ریز است و بلعیده می‌شود، تصاویر لایه داخلی روده کوچک را به گیرنده‌ای که روی کمر بسته می‌شود، ارسال می‌کند و باعث تشخیص زودهنگام نشانه‌های خفیف بیماری کرون می‌شود، البته این روش نباید در بیماران با انسداد روده کوچک انجام شود، چرا که کپسول ممکن است در پشت ناحیه مسدود شده گیر کرده و وضعیت را بدتر کند.
در مورد درمان این بیماری باید گفت بیمارانی که علائم خفیف دارند، نیازمند درمان نیستند. این بیماران معمولا دوره‌هایی از عود‌کردن بیماری (وخیم‌تر شدن التهاب) را متعاقب دوره‌هایی از بهبود نسبی (کاهش التهاب) که ماه‌ها تا سال‌ها طول می‌کشد، تجربه می‌کنند

داروها:

داروهایی که برای درمان کرون استفاده می‌شوند، شامل عوامل ضدالتهابی مانند ترکیبات ASAـ5 و کورتیکواستروئیدها و نیز آنتی‌بیوتیک‌های موضعی و تعدیل‌کننده‌های سیستم ایمنی هستند. داروی ضدالتهاب مزال آمین برای بیماری در ناحیه روده کوچک بی‌تاثیر است.
کورتیکواستروئیدها نیز هر چند به کاهش التهاب کمک می‌کنند، اما عوارض جانبی زیادی از جمله پف کردن صورت، افزایش موی صورت، عرق شبانه، بی‌خوابی و بیش‌فعالی دارند و در درازمدت نیز موجب افزایش فشار خون، دیابت، پوکی استخوان، آب‌مروارید، آب‌سیاه و… می‌شوند. این داروها تنها در مواردی تجویز می‌شوند که التهاب روده به درمان‌های دیگر پاسخ نمی‌دهد. در این میان داروهای بازدارنده سیستم ایمنی به طور مستقیم باعث کاهش التهاب می‌شوند.
لازم به ذکر است که مصرف داروهای بازدارنده سیستم ایمنی در درازمدت می‌تواند اثرات جانبی بسیاری از جمله خطر افزایش بیماری‌های عفونی مانند سل، هپاتیت B و سرطان را به همراه داشته باشد و به سایر ارگان‌ها نیز آسیب برساند. نقش آنتی‌بیوتیک‌ها در بهبود فیستول‌ها و آبسه‌هاست، همچنین باعث کاهش باکتری‌های مضر روده و مهار سیستم ایمنی در روده‌ها می‌شوند. سایر داروها از جمله داروهای ضداسهال، مسهل‌ها، داروهای ضددرد، مکمل‌های آهن، کلسیم، ویتامین D و ویتامین B12 نیز بسته به نیاز و شدت بیماری تجویز می‌شوند. ممکن است پزشک برای استراحت دادن به روده‌ها و کاهش التهاب، یک رژیم غذایی مخصوص را از طریق تغذیه با لوله یا تزریق مواد مغذی (به صورت وریدی) توصیه کند.
همچنین در موارد تنگ شدن روده‌ها، برای کاهش خطر انسداد، غذای کم‌فیبر توصیه می‌شود. چنانچه تغییر در شیوه زندگی و دارودرمانی علائم بیماری کرون را بهبود نبخشد،‌ ممکن است پزشک، جراحی را توصیه کند.
در این روش، بخش آسیب‌دیده دستگاه گوارش برداشته شده و سپس قسمت‌های سالم دوباره به هم متصل می‌شود. همچنین ممکن است برای بستن فیستول‌ها و تخلیه آبسه‌ها از جراحی استفاده شود. ضمنا برای پیشگیری از بازگشت بیماری بهترین راه، استفاده از داروها، متعاقب جراحی است.

چه زمان به پزشک مراجعه کنم؟

در صورتی که در چگونگی دفع مدفوع شما تغییرات مداومی به وجود آمده است یا در صورتی که یکی از علائم زیر را دارید، لازم است به پزشک مراجعه کنید :
• دل درد
• خون در مدفوع
• اسهال مداوم که به داروهای ضد اسهال غیر تجویزی پاسخ نمی دهد
• اسهالی که موجب بیدار شدن شما از خواب می شود
• داشتن تب بدون دلیل مشخصی برای مدت بیش از یک یا دو روز

از سری مطالب پزشکی عمومی و غیر تخصصی سایت (اطلاعات عمومی و غیرتخصصی پزشکی برای افزایش دانش سلامت و اطلاعات عمومی پزشکی بازدیدکنندگان)

moshavere