خشکی شانه (Frozen shoulder) یک بیماری است که باعث خشکی و درد مفصل شانه می شود. نشانه ها و علائم خشکی شانه معمولا به تندریج شروع شده و با گذشت زمان بدتر می شوند و معمولا طی یک یا دو سال برطرف می گردند.

به خشکی شانه چسبندگی کپسول های شانه هم گفته می شود دراین شرایط کپسول های شانه(کیسه لیگامنت های اطراف مفصل) دچار تورم و سختی وکم تحرکی می شوند. این عارضه معمولا بر روی یک شانه تاثیرمیگذارد اما در5 درصد افرادبر روی هر دو شانه تاثیرمی گذارد.

اصطلاح خشکی شانه ها را نمیتوان برای بیماری آرتروز شانه استفاده کرد و این دو بیماری با یکدیگر تفاوت دارند.خشکی مفصل شانه ها فقط مربوط به مفصل شانه است اما بیماری آرتروز بر روی همه مفصل های بدن تاثیرگذار است.

مفصل شانه یک مفصل  spheroidalکروی شکل یعنی مفصلی که دارای ناحیه حفره ای ویک ناحیه توپی شکل است به صورتی که ناحیه توپکی درقسمت حفره دار قرارمی گیرد و شانه جفت می شود استخوان گرد بالای بازو که به آن هیومرس  humerusگفته می شود در قسمت حفره کپسول های شانه (استخوان شانه) قرار می گیرد.

خشک شدن شانه ها براثر آسیب دیدگی بافت های مفصل شانه یعنی ناحیه کپسول مفصل شانه ایجادمی شود (این قسمت نباید با محور چرخشی شانه اشتباه گرفته شود)این ناحیه براثرآسیب دیدگی ضخیم ترو فضای آن برای حرکت تنگ ترمی شود و هیچ فضایی برای حرکت ندارد و به همین دلیل حرکت آن بادرد و سختی همراه است.

مهم ترین راه درمان خشکی شانه ، شامل کنترل درد شانه و حفظ دامنه حرکت شانه تا حد امکان توسط ورزش شانه و فیزیوتراپی است.

علائم و نشانه ها

علائم خشک شدن  مفصل شانه توسط بیمار احساس می شود و بیمارمی تواندخود متوجه بروز آن شود اما اگر نشانه دیگری در بدن ایجادشود باید توسط پزشک ارزیابی شود مثلا درد یکی ازعلائم بیماری است و  بروز آکنه یا جوش از نشانه های بیماری است که باید توسط پزشک ارزیابی شود.

یکی از رایجترین نشانه ها و علائم خشکی مفصل شانه درد و سختی پایدار در مفصل شانه است علائم و نشانه های خشک شدن شانه به تدریج شدیدتر می شود و در سه مرحله این علائم شدید میشود و درطول 2 سال درمان می شود.

1-مرحله دردناک : هنگام حرکت شانه این مفصل سخت و دردناک می شود و با محدودیت درحرکت مواجه می شوید .درد در هنگام شب شدیدتر می شود

2-مرحله خشک شدن و چسبنده شدن شانه: دراین مرحله خشکی و سختی شانه ها افزایش میابد و به صورت شدید مفصل دچار کم تحرکی می شود دردشدیدتر می شود

3-نرم شدن شانه:حرکت شانه کمی بهبود میابد درد از بین می رود اما ممکن است مجددا باز گردد

علت و دلایل

خشک شدن شانه ها زمانی پیشرفت می کند که شما به دلیل درد،آسیب و شرایط  نامطلوب مانند ابتلا به دیابت و یا سکته ازمفصل شانه استفاده نکنید.هر مشکلی برای شانه می تواند با متوقف کردن حرکت شانه باعث خشک شدن این مفصل شود.

علت خشکی شانه می توتند موارد زیر باشد:

-بعدازجراحی یا آسیب دیدگی

- اکثرا در افراد 40 تا 70 سال

-در خانم ها بیشتر از آقایان رخ می دهد مخصوصابعد از یائسگی

-در افرادی که دچار بیماری های مزمن هستند

تشخیص

پزشک طی معاینه شانه شما، از شما می خواهد یک سری حرکات خاص را انجام دهید تا درد شانه و میزان حرکت آن را بررسی کند. همچنین پزشک وقتی بازوی شما را حرکت می دهد، از شما می خواهد که عضلات خود را شل کنید تا بفهمد دچار شانه یخ زده هستید یا آسیب عضله گرداننده شانه.

خشکی مفصل شانه معمولا از روی علائم و نشانه های آن مشخص می شود. ولی ممکن است پزشک یک سری آزمایشات تشخیصی مثل ام آر آی یا عکسبرداری با اشعه ایکس را برای شما بنویسد تا سایر مشکلات ساختاری شانه را رد کند

درمان خشک شدن مفصل شانه

هدف اصلی درمان خشکی مفصل شانه کاهش درد و سختی مفصل شانه ،حفظ تحرک مفصل تاحدامکان و بهبود شرایط است یک یا چند مورد از مواردی که باعث کاهش درد و جلوگیری از بروز علائم به بیماران توصیه می شود شامل موارد زیر است.

  • تزریق

تزریق استروئید:تزریق استروئید درمفصل شانه و یا اطراف آن باعث کاهش علائم و نشانه های بیماری برای چند هفته در بعضی ازموارد می شود استروئید باعث کاهش التهابات می شود اماهیچ اطمینانی وجود نداردکه با تزریق این ماده درد به بدن باز نگردد اگرچه بسیاری ازافرادهمراه باتزریق استروئیددچارکاهش درد میشوند.

تزریق کورتیزون: این ماده نقش بسیارمهمی در درمان آسیب دیدگی شانه ایفا می کند در مواردی که این دارو همراه بایک برنامه منظم توان بخشی انجام شود باعث کاهش نیازبه عمل جراحی دربیماری های سندرومی شانه میشود.

کورتیزون یک داروی ضدالتهاب بسیارقوی است این ماده درسال 1950 توسط هنچ کشف شد و توانست جایزه نوبل را دریافت کند و از سال 1951 این داروبه شکل تزریق ساخته شد این دارو در درمان بیماری های مزمن و خفیف موثراست و باعث کاهش تورم بافت ها وبهبود شکل ظاهری جراحت میشود.

تزریق کورتیزون برای درمان شرایط متفاوتی که برای ماهیچه ها رخ می دهد مفید است این مواردشامل التهابات شدید ماهیچه ها مانندکبودی و فرسودگی مفصل و شرایط نامطلوب تاندون است.

تزریق این ماده درشانه برای موارد زیر مفید است :

1-   بیماری های محورچرخشی(مانند ازبین رفتن تاندون ها ،ایمپیگمنت ها،پارگی جزئی دربافت ها وکبودی)

2-   چسبندگی کپسول یاخشکی شانه

3-   آرتروزگلنوهومرال Glenohumeral

4-   بیماری مفصل Acromioclavicular(این مفصل بین اکرومین بالاترین نقطه استخوان کتف قراردارد)(مانندآرتروز و بیماری استخوانی دیگر)

  •  مسکن های معمولی

پاراستامول برای اولین باربرای کنترل درد توصیه می شود.کودرین مسکنی است که قوی ترازپاراستامول است  و می تواند جایگزین آن شود کودرین ممکن است دارای عوارض جانبی باشد شما میتوانید همراه با درمان های دیگر از مسکن ها استفاده کنید.

  •  مسکن های ضد التهاب

مسکن های ضدالتهاب مانندایبوپروفن،دیکلوفناک وناپروکسین میتوانند باعث کاهش درد و التهاب مفصل شانه شوند این مسکن ها در انواع مختلف و با نام های متفاوتی وجوددارد و در صورتی که یکی از آن ها نتیجه بخش نباشد نوع دیگری ازآن جایگزین می شود دربعضی از موارد مصرف ،این مسکن ها عوارض جانبی به همراه دارد .همیشه هنگام مصرف این مسکن ها موارد هشدار و عوارض جانبی که این دارو می تواند برای بیمار داشته باشد را مطالعه کنید.

  • فیزیوتراپی

اکثرافراد برای انجام بهترین و موثرترین تمرینات توسط افراد با تجربه به مراکز فیزیوتراپی فرستاده  می شوند هم چنین دراین مرکز ممکن است از درمان های دیگر مانند یخ درمانی ،گرما درمانی ویا ماشین استاندار TENSکه باعث تحریکات عصب از راه پوست می شود استفاده شود

درمان های فیزیوتراپی درمواردی که شرایط بیمار بسیارحیاتی است و دست یابی به نتیجه و درمان بیمار بسیار مهم است انجام می شود درمان ها شامل موارد زیراست

- ماساژبافت های نرم

-درمان های الکترونیکی مانند فراوادرمانی و TENS

-تحرک مفصل

-سوزن خشک

- درمان یخ وگرم

- تمریناتی که باعث بهبودانعطاف و استقامت وحالت بدن شود

- آب درمانی

-   تعلیم دادن بیماران برای انجام حرکات

-   توصیه هایی اصلاح حرکات وفعالیت های فرد

- اصلاح طرز قرارگیری بدن در موقعیت های مختلف

- توصیه هایی برای کاهش التهابات

-طراحی برنامه ای مناسب برای بازگشت فرد به حالت طبیعی برای انجام فعالیت های روزانه

  • تمرینات ورزشی

انجام تمرینات حرکتی برای کاهش درد توصیه می شود هدف این تمرینات کاهش سختی و افزایش دامنه حرکتی مفصل شانه است بسیار مهم است که برای دست یابی به نتیجه بهتر تمرینات رابه صورت کاملا منظم وتحت نظرپزشک و یا پزشک فیزیوتراپی انجام دهید.

اگردچار خشکی  مفصل شانه هستید حتما تمرینات کششی آرام را انجام دهید. استفاده نکردن ازشانه ها باعث سخت ترشدن این مفصل می شود پس سعی کنید ازاین مفصل به آرامی وبه صورت کاملا عادی استفاده کنید.

فراموش نشود اگرشانه های شما دچارسختی شدید است انجام تمرینات باعث ایجاد درد می شود پزشک فیزیوتراپ تمرینات ساده ای را به شما آموزش خواهد داد تابا انجام آن ها هر روز و درخانه باعث جلوگیری از آسیب دیدگی شانه شوید.

  • تمرینات کششی

همانطور که درازکشیده اید بازوی خود را به طرف پیشانی بالا ببرید

indexبالابردن بازوبه سمت پیشانی به صورت نشسته

دهمانگونه که درازکشیده بازوهای خود را بچرخانید

indexبازوهای خود را به سمت بالا و پشت ببرید

هبازوهای خود را در عرض بدن قرار دهید

ذ

  • لیزر درمانی

درمان بوسیله لیزر باگذشت چندین هفته می تواند باعث کاهش التهابات و بازگشت تحرک مفصل و فعالیت های طبیعی آن شود بیمارانی که سال های زیادی منتظر درمان وبهبودی بوده اند می توانند درمان با لیزر را برای بازگشت سریعتر عملکرد طبیعی مفصل نسبت به بهبودی مفصل بدون درمان انجام دهند زمانیکه مرحله اول درمان بوسیله لیزرکامل شد مراحل بعدهمراه با برنامه کششی سفارشی برای افزایش تحرک وبازگشت عملکردطبیعی شانه ها انجام میشود.

  •  انبساط مفصل شانه

تزریق آب استریل به کپسول مفصل شانه باعث کشش و انبساط آن شده و حرکت مفصل را راحت تر می کند.

  •  درمان دستی (مانیپولاسیون)

در این روش درمان خشکی مفصل شانه ، پزشک شما را بیهوش و یا شانه شما را بی حس می کند تا دردی را احساس نکنید. سپس پزشک، مفصل شانه شما را در جهت های مختلفی حرکت می دهد تا بافت (کپسول) سفت شده را شل کند. بسته به میزان فشاری که پزشک به شانه وارد می کند، ممکن است فرد دچار شکستگی استخوان شانه شود.

  • عمل جراحی

اگر هیچ روش درمانی به خشکی مفصل شانه کمک نکند، ممکن است پزشک برای برداشتن بافت زخمی و چسبندگی های داخل مفصل شانه، آن را جراحی می کند. پزشکان معمولا این عمل جراحی را توسط روش آرتروسکوپی (دیدن داخل مفصل) انجام می دهند.

در آرتروسکوپی، لوله های فلزی توخالی باریکی را از یک برش کوچک در اطراف مفصل، وارد آن می کنند و روی مانیتور، داخل مفصل شانه را مشاهده می کنند..

دکتر محی الدین فصیحی هرندی، فوق تخصص درد
آدرس مطب 1: تهران- بزرگراه جلال آل احمد (شرق به غرب)- نرسیده به بزرگراه چمران- نبش کوی پروانه- پلاک 2 -ساختمان پریسا- طبقه دوم- کلینیک درد چند تخصصی آسا
آدرس مطب 2: تهران – میدان توحید – ابتدای ستارخان – نبش کوثر یکم – ساختمان پزشکان کوثر – طبقه دوم



مشاوره درد

moshavere