سندروم تونل کارپال چیست؟

درمچ دست 8 استخوان کوچک وجود دارد که به آنها استخوان های کارپال مچ دست میگویند .یک لیگامان (که به آن رتیناکالوم retinaculum گفته می شود) درجلوی مچ دست قرارگرفته است. فضای بین این لیگامنت و استخوان کارپال را تونل کارپال می گویند. تاندون هایی که ماهیچه های بازو را به انگشتان متصل کرده است از بین تونل کارپال عبورمی کند. عصب اصلی دست (عصب مدیان) قبل از اینکه به دوقسمت در ناحیه کف دست تقسیم شود از این تونل عبورمیکند. این عصب باعث ایجاد حس در انگشت شست، اشاره، انگشت میانی و نیمی ازانگشت انگشتری می شود این عصب باعث کنترل حرکت ماهیچه کوچکی در شست می شود. علائم سندرم تونل کارپال معمولا در شب بروز می‌کنند و شدیدتر می‌شوند، چرا که شب‌ها تجمع مایعات در بدن افزایش می‌یابد و این موضوع موجب تورم بسیار خفیف ساختار‌های داخلی تونل کارپال می‌شود.

dis1

این سندروم شامل علائمی است که بر اثر فشار روی عصب مدیان در تونل کارپال ایجاد شده است سندرم تونل کارپال در سنین خاصی رایجتر است که در زیر توضیح داده می شود:

1-  افراد بالای 50 سال مخصوصا در خانمها

2-  افراد بالای 70 سال که درخانم ها وآقایان به یک میزان رخ میدهد

سندروم تونل مچ دست در افراد چاق رایجتر است و در زنان باردار هم میزان ابتلا به این عارضه بیشتر است.

علائم سندروم تونل کارپال چیست؟

  • سوزن سوزن شدن:این سوزش درهمه یا یک قسمت ازنواحی سایه داری که که در تصویر بالا نشان داده شده است ایجاد می شود. این اولین علائم سندروم مچ دست است که برروی انشگت میانی و اشاره تاثیرمیگذارد.
  • درد: درد درهمان انگشتان هم پیشرفت می کند این درد می تواند به بازو و شانه منتقل شود.
  • بی حسی:بی حسی درهمان انگشتان یا درقسمتی ازکف دست درصورتی که شرایط پیشرفت کند رخ می دهد.
  • خشک شدن پوست:خشکی پوست در همان انگشتان ایجاد میشود
  • ضعف:ضعف درموارد شدید درماهیچه های انگشتان وشست رخ می دهد. این ضعف باعث ناتوانی در گرفتن اشیا در دست می شود و ماهیچه دست درناحیه شست دچارضعف می شود.

علائم ممکن است برای چند دقیقه با بلند کردن دست و پایین آوردن آن کاهش یابد تلنگر یا ضربه ملایم به مچ دست هم می تواند باعث کاهش درد مچ دست شود اگر شرایط شدید باشد علائم در دست ماندگاراست. علائم سندروم تونل کارپ در اشخاص متفاوت است و میزان شدت آن هم فرق میکند. ممکن است بر روی یک دست یا هر دو دست تاثیر بگذارد این علائم اغلب زمانیکه از دستتان استفاده می کنید، ایجاد می شوند و بعد از متوقف شدن فعالیت ها این علائم هم متوقف میشود. علائم می تواند در شب شدید ترشود و شما را از خواب بیدار کند.

علت سندرم تونل مچ دست

دراکثر موارد دلائل بروز این سندروم نامشخص است.ممکن است این عارضه بر اثر تغییرات کوچکی در تاندون ها یا ساختارهای دیگر که در تونل کارپال قرار دارد رخ دهد و یا براثر فشار داخل تونل اتفاق می افتد افزایش فشار به تونل کارپال باعث فشارروی عصب مدیان و محدو دشدن جریان خون می شود و درنهایت این فشار روی عصب مدیان وعملکرد این مفصل باعث ایجاد سندروم میشود.

عوامل ژنتیکی هم می تواند یکی ازعوامل تاثیرگذار برای بروز این سندروم باشد از بین 4 نفر از افرادی که دچار سندروم تونل کارپال هستند یک نفر بر اثر عوامل ارثی به این عارضه دچاراست وممکن است یکی از افراد نزدیکش مانند پدر، مادر، خواهر، برادر دچار این عارضه باشند. آرتروز استخوان در مچ دست یاشرایط دیگر مانند روماتیسم ناشی از آرتروز یا شکستگی مچ دست می تواند باعث بروز سندروم تونل کارپل شود.

شرایط متنوع دیگری هم وجود دارد که می تواند باعث بروز سندروم تونل کارپال شود به عنوان مثال بارداری، اضافه وزن، کم کاری غده تیروئید، یائسگی و یا بیماری های دیگر و عوارض جانبی بعضی از داروها می تواند باعث بروز سندروم تونل کارپال شود. بعضی از این بیماری ها باعث انباشته شدن آب در مچ دست میشود و برروی آن تاثیر می گذارد و سندروم تونل کارپال ایجاد می شود.

مواردی که به ندرت رخ می دهد مانند کیست، تورم و التهابات تاندون و رگ هایی که از بین تونل کارپال عبور می کنند می تواند باعث بروز سندروم شود.

 روش های درمان سندرم تونل کارپال

ازدست خود استفاده بیش ازحد نکنید مانند فشاردادن چیزی یا گرفتن اشیا یا چرخاندن مچ دست یا موارد دیگری که باعث فشار زیادی روی مچ دست می شود. اگر شما دچاراضافه وزن هستید کاهش وزن بسیارموثراست اگر شرایط یا بیماری خاصی مانند بیماری آرتروز باعث بروز سندروم تونل کارپال شده است درمان آن بیماری می تواند به درمان قطعی سندروم تونل کارپال کمک کند.

به کاربردن اسپلینت برای مچ دست

یکی ازاولین درمان هایی که می تواند استفاده شود کاربرد بریس یا اسپلینت برای مچ دست است استفاده از اسپلنت باعث حفظ مچ دست در زاویه طبیعی بدون ایجاد هیچ گونه فشار روی تونل کارپال می شود و عصب مدیان می تواند استراحت کند. این اسپلینت در صورتیکه  برای  چند هفته استفاده شود می تواند باعث درمان سندرم تونل کارپال شود اگرچه معمولا استفاده از اسپلینت فقط در شب رایج است و می تواند باعث کاهش علائم سندروم مچ دست شود.

تزریق استروئید

یکی دیگر ازمواردی که می تواند باعث درمان شود تزریق استروئید درتونل کارپال و یا در نزدیکی آن است. این علائم ممکن است دربعضی ازافراد بعدازچند سال به بدن بازگردد وتحقیقات دیگری نشان می دهد که میزان موفقیت تزریق استروئید در افراد مختلف کاملا متفاوت بوده است و نتیجه های مختلفی بدست آمده است.

درمان با جراحی

جراحی کوچکی که برای درمان سندروم تونل کارپال انجام میشود به این صورت است که باشکاف لیگامنت های جلوی مچ دست فشاربرروی تونل کارپال را کاهش میدهند وفضای بیشتری را برای عصب ایجادمی کنند و باعث درمان مشکل می شوند.این جراحی معمولا همراه با بیهوشی موضعی انجام می شود. دو نوع جراحی وجود دارد که برای درمان این عارضه انجام می شود. جراحی باز و جراحی بسته با ایجاد شکاف کوچک. انتخاب مناسب ترین نوع جراحی توسط جراح انجام می شود.

شما ممکن است قادر نباشید دست خود را تا چند هفته بعد از جراحی حرکت دهید و یک جراحت کوچک در جلوی مچ دست شما باقی می ماند. با انجام این جراحی ممکن است خطرات کمی برای تعدادی از بیماران ایجاد شود برای مثال ممکن است بعد از جراحی در تعدادی از بیماران عفونت وآسیب دیدگی عصب و رگ ایجاد شود.

درمان های دیگر

در سالهای اخیر درمان های گسترده دیگری برای درمان سندرم تونل کارپ کشف شده است برای مثال سرما درمانی، یخ درمانی، لیزر درمانی و انجام تمرینات ورزشی مناسب چند نمونه از این درمان ها است. هیچ کدام از این درمان ها به صورت قطعی برای درمان تایید نشده اند و انجام آنها توصیه نمی شود. اما می تواند در بعضی از بیماران نتیجه بخش باشد. شواهد نشان می دهد که طب سوزنی هم در بعضی از بیماران موثراست در بعضی از موارد هم مصرف قرص های استروئیدی می تواند باعث کاهش علائم بیماری شود. اگرچه مصرف قرص های استروئیدی به صورت مستمر می تواند باعث ایجاد عوارض جانبی در فرد شود همچنین تزریق استروئید به جای قرص می تواند تاثیربیشتری داشته باشد. به همین دلیل مصرف قرص های استروئید ی خیلی توصیه نمی شود.

بهترین درمان برای سندروم تونل کارپال کدام درمان است؟

درصورتی که علائم بیماری خفیف باشد درمان های بدون جراحی توصیه می شود به عنوان مثال اگرعلائم بیماری دچار افت و خیزاست و حالت سوزش خفیف و سوزن سوزن شدن در مچ دست ایجاد می شود، کاربرد بریس یا اسپلینت می تواند موثرباشد اما تزریق استروئید بهترین درمان بدون جراجی است. اگر شما درمان های بدون جراحی را انجام داده اید و هیچ تاثیری در بدن شما نداشته است به پزشک مراجعه کنید مخصوصا اگر شما دچاربی حسی دریک قست دست یا دچارضعف درماهیچه های شست شده اید باید حتما به پزشک مراجعه کنید این علائم نشان می دهند که عصب دست شما دچاراختلال شده است و به خوبی کارنمی کند و باخطر آسیب دیدگی دائمی مواجه هستید.

دکتر محی الدین فصیحی هرندی، فوق تخصص درد
آدرس مطب 1: تهران- بزرگراه جلال آل احمد (شرق به غرب)- نرسیده به بزرگراه چمران- نبش کوی پروانه- پلاک 2 -ساختمان پریسا- طبقه دوم- کلینیک درد چند تخصصی آسا
آدرس مطب 2: تهران – میدان توحید – ابتدای ستارخان – نبش کوثر یکم – ساختمان پزشکان کوثر – طبقه دوم



مشاوره درد

moshavere