download (1)

دیابت با همان بیماری قند که متاسفانه بسیاری را به خود مبتلا کرده است یک نوع اختلال متابولیک و سوخت و سازی در بدن است که به واسطه آن توانایی تولید انسولین در بدن از بین می رود یا برعکس مقاومت در برابر انسولین در بدن ایجاد می شود در نتیجه انسولین تولیدی نمی تواند عملکرد نرمال خود را انجام دهد. در دیابت، سرعت و توانایی بدن در استفاده و سوخت و ساز کامل گلوکز کاهش می یابد به همین دلیل میزان قند خون افزایش یافته که به آن هایپرگلیسمی می گویند. با افزایش قند در دراز مدت در بدن وجود داشته باشد عوارض میکروواسکولار دیابت یا تخریب رگ های بسیار ریز در بدن ایجاد می شوند که می توانند اعضای مختلف بدن همچون کلیه، چشم و اعصاب و قلب را درگیر کنند.

علائم دیابت چیست؟

– تشنگی زیاد یا پرنوشی و پر ادراری

– گرسنگی یا پرخوری

– خستگی زیاد و بی حوصلگی

– کاهش وزن بدن

– خارش دستگاه تناسلی و دوره های منظم قارچهای پوستی در دستگاه تناسلی

– ضعف بینایی

– احساس سوزش در انگشتان دست و پا

– تأخیر در بهبود زخم ها و بریدگی ها

انواع دیابت

نوع اول:

زمانی پیشرفت می کند که تولید انسولین دربدن متوقف می شود. کمبود یا فقدان انسولین علت اصلی دیابت نوع 1 است. سلولهای تولید کننده انسولین در پانکراس(لوزالمعده) این افراد آسیب دیده یا کاملاً از بین رفته اند دیابت نوع یک بیشتر در کودکان و نوجوانان دیده می شود این نوع دیابت با تزریق انسولین و رژیم غذایی و ورزشهای منظمی که توصیه می شود قابل کنترل می باشد .

نوع دوم:

نوع خیلی متداول، در افراد بالای 30 سال بروز میکند قرص یا انسولین برای درمان استفاده می شود. زمانی پیشرفت می کند که بدن فقط مقداری انسولین تولیدمی کند، که برای نیاز بدن کافی نیست یا انسولین تولید شده به درستی عمل نمی کند. این نوع دیابت معمولاً در افراد بالای 40 سال بروز می کند. این نوع دیابت توسط رژیم غذایی و فعالیت بدنی(ورزش) و مصرف قرصهای خوراکی و تزریق انسولین در بعضی مواقع قابل کنترل می باشد

نوع سوم:

بارداری، در دوران حاملگی اتفاق می افتد مادر باید بسیار مواظب باشد تا نوزاد سالمی داشته باشد.

کنترل دیابت امری بسیار مهم است

مراقبت خوب از بیماری دیابت احساس بهتری به بیمار می دهد و شانس ابتلا به عوارض دراز مدت ناشی از دیابت را کاهش می دهد، این عوارض عبارتند از :
• بیماری های قلبی
• سکته مغزی
• بیماری چشمی می تواند منجر به کاهش قدرت بینایی و نابینایی گردد .
• آسیب های عصبی که ممکن است باعث کاهش حس درد و لامسه در دست ها ، پاها یاهر قسمت دیگر از بدن شوند و در نهایت منجر به کاهش عملکرد(برای مثال کاهش توانایی جنسی) و یا قطع اندام( مثل قطع پا) می گردد .
• نارسایی کلیه
• بیماری های لثه و از دست دادن دندانها

مقابله با قند خون بالا و پیشگیری از ابتلا به دیابت

* به طور مرتب ورزش کنید

* آزمایش قند خون به طور مرتب

* مصرف کربوهیدرات‌ها را کاهش دهید

* مصرف پروتئین را افزایش دهید

* وزانه چند وعده‌ی غذایی داشته باشید: افرادی که دچار قند خون بالا هستند باید هر روز حداقل هر دو تا سه ساعت مواد غذایی سالم مصرف کنند. این کار مانع از افزایش ناگهانی قند خون می‌شود.

* مصرف میوه ها وسبزیجات جدید

* کاهش نوشیدن قهوه

* مقدار زیادی آب بنوشید.

* داروی خود را سر ساعت بخورید.

روش های درمانی دیابت

* برنامه غدایی مناسب و ورزش منظم

تغذیه یکی از اساسی ترین پایه های درمان دیابت است . تغذیه صحیح به شما کمک میکند تا قند خون خودتان را در حد طبیعی نگه دارید همچنین از دیابتی شدن افراد در معرض خطر جلوگیری میکند. اهمیت تغذیه صحیح به قدری است که گاهی میتوان قند خون را تنها با رعایت رژیم و بدون مصرف دارو کنترل کرد.

شما باید میزان غذای دریافتی را با مقدار انسولین تزریقی و نیز میزان فعالیت جسمانی تنظیم کنید. اگر در طول روز از تمامی گروههای غذایی استفاده کنید ،انواع مختلفی از ویتامین ها و املاح به بدنتان خواهد رسید که بدن شما به آنها نیازمند است.

از آنجایی که ممکن است مقدار نسبتاً مشخص و ثابتی از مواد غذایی و در ساعات معینی از روز مصرف کنید، بهتر است غذا را در 6 وعده که شامل 3 میان وعده و 3 وعده اصلی است مصرف کنید، نظم و ترتیب در غذا خوردن تاثیر بسزایی در کنترل قند خون شما دارد .

بهتر است در میان وعده از سبزیجات، غلات سبوس دار، لبنیات، آجیل خام و میوه استفاده کنید و در مصرف بیش از حد میوه خودداری نمایید، زیرا میوه نیز دارای قند میباشد و باعث افزایش میزان سطح قند خون شما خواهد شد.

ااگر حتی قند شما بالاست ،از حذف کامل یک وعده غذایی جداً خودداری نمایید .در مصرف چربی ها و قند های ساده احتیاط کنید و کربوهیدرات ها را از رژیم خود حذف نکنید زیرا کربوهیدرات ها هم برای سلامتی شما مفید هستند. مواد غذایی کم نمک مصرف کنید و از مصرف فست فودها تا حد امکان خودداری نمایید.

برای کنترل بهتر دیابت خود، بهتر است روزانه حداقل 30 دقیقه ورزش کنید.

* درمان از طریق مصرف دارو (قرص)

گروه های مختلف دارویی

گروه اول : افزایش دهنده ترشح انسولین از لوزالمعده

گروه دوم : کاهش دهنده تولید گلوکز در کبد

گروه سوم : موجب کاهش جذب گلوکز از روده ها می گردد و در نتیجه نقش مهمی در کاهش قند خون بعد از غذا دارد

گروه چهارم : باعث کاهش مقاومت بدن به انسولین می گردد که یکی از مهم ترین علل افزایش قند خون در دیابت نوع 2 است

* درمان از طریق تزریق انسولین

از آنجایی که در افراد مبتلا به دیابت نوع 1 ، بدن انسولین تولید نمی کند، این افراد باید انسولین مورد نیاز خود را به شکل تزریقات روزانه به بدن خود برسانند. در دیابت نوع 2 که در آن، انسولین به میزان کمی ترشح می شود و یا در بدن نسبت به عملکرد آن مقاومت وجود دارد، در اکثر مواقع در طی چند سال پس از تشخیص دیابت نیاز به انسولین در فرد مبتلا ظاهر می گردد و دیگر روش های قبلی درمان (مثل قرص های دیابت) قادر به کنترل قند خون نیستند. در دیابت بارداری نیز باید به منظور کنترل قند خون از انسولین استفاده کرد.

انسولین از لحاظ تاثیر آن بر بدن به چهار دسته تقسیم میشود

سریع الاثر: اثر این نوع انسولین حدوداً 20- 10 دقیقه بعد از تزریق شروع ، و 2 – 1 ساعت پس از تزریق به بیشترین میزان رسیده و معمولاً تا 4-3 ساعت در بدن باقی می ماند. این نوع انسولین برای تزریق قبل از وعده های غذایی طراحی شده است مانند: لیسپرو آسپارت

کوتاه اثر: کوتاه اثر یا رگولار. این نوع انسولین نیز برای استفاده قبل از وعده های غذایی طراحی شده است. با این تفاوت که این نوع انسولین دیرتر از انسولین سریع الاثر، شروع به اثر می کند. بنابراین باید 45- 30 دقیقه قبل از غذا این نوع انسولین را تزریق نمایید. این نوع انسولین 3 – 2 ساعت بعد از غذا، بیشترین اثر را دارد و حدوداً 6 ساعت در بدن باقی می ماند.

متوسط الاثر: این نوع انسولین نسبت به دو نوع انسولین قبلی دیرتر شروع به اثر کرده و مدت زمان بیشتری نیز در بدن باقی می ماند. این نوع انسولین 2- 1 ساعت بعد از تزریق شروع به اثر می کند، 10- 4 ساعت بعد از تزریق به اوج اثر خود می رسد و تا 16-10 ساعت بعد از تزریق هم در بدن باقی می ماند. مانند: انسولین NPH .

بلند اثر: این نوع انسولین 4- 2 ساعت بعد از تزریق شروع به اثر کرده و 24 ساعت در خون با غلظت یکنواخت باقی می ماند.معمولاٌ قبل از خواب تزریق می شوند.مانند: انسولین گلارژین و دتمیر.

* درمان از طریق پمپ انسولین

Bluse : انسولینی است که هر15 دقیقه قبل از غذا تزریق می شود. اینکه چه مقدار انسولین وارد بدن شود بستگی به میزان کربوهیدرات دریافتی دارد

Basal : میزان انسولین است که در طی 24 ساعت، پمپ وارد بدن می کند و قند خون در طول روز و بین وعده های غذایی ثابت نگه می دارد.ست تزریق پمپ را می توان روی شکم، بازو و ران نصب کرد.

از سری مطالب پزشکی عمومی و غیر تخصصی سایت (اطلاعات عمومی و غیر تخصصی پزشکی برای افزایش دانش سلامت و اطلاعات عمومی پزشکی بازدیدکنندگان)

moshavere