ناپایداری مفصل شانه چیست؟

به طورکلی دو دسته ناپایداری مفصل شانه وجود دارد.

  • گروه اول

ناپایداری مفصل شانه ناشی از ضربه، معمولاً یک طرفه و اغلب با کندگی لیگامان‌های جلو و پائین مفصل همراه بوده و معمولاً درمان جراحی نیاز دارند.

  • گروه دوم

ناپایداری شانه غیر ضربه‌ یی و شلی چند جهتی مفصل و معمولاً دوطرفه و ممکن است با بازتوانی عضلات اطراف مفصل شانه درمان شود. این ناپایداری مفصل شانه گاهی نیاز به جراحی دارد.

انواع ناپایداری مفصل شانه براساس وضع حرکتی مفصل شانه در فضا

۱- ناپایداری مفصل شانه در محدوده‌ی‌ دامنه‌ی حرکتی متوسطMid Rnage یعنی حدود ۴۵ درجه ابداکسیون و چرخش خارجی به وجود می‌آید .

۲- ناپایداری مفصل شانه در محدوده‌ی دامنه‌ی حرکتی نهاییEnd Range به این معنی که شانه در ابداکسیون و چرخش خارجی حداکثر واکستانسیون باشد.

در محدوده‌ی دامنه‌ی حرکتی متوسط M.R لیگامانهای کپسولی جلو و پائین شانه شل می‌باشند، بنابراین درشلی شانه نقشی ندارند. در این حالت مکانیسم Concavity compression سبب پایداری مفصل می‌شود.

نقص استخوانی در گلنوئید، سر استخوان بازو و عدم توازن قدرت ماهیچه‌های اطراف شانه و زیاد بودن حجم کپسول مفصلی که موجب اختلال در فشار مفصل می‌شوند، منجر به ناپایداری و لقی مفصل شانه می‌شود.

در محدوده‌ی حرکتی نهایی وقتی شانه در ابداکسیون و چرخش خارجی حداکثری واکستانسیون قرار دارد، لیگامانهای کپسولی جلو و پائین مفصل کاملاً سفت می‌شوند و نقش پایدار کننده‌ی‌ مفصل را ایفا می‌کنند.

اگر آسیبی در این لیگامانها باشد شانه ناپایدار می‌گردد. این آسیب‌ها ممکن است در لیگامانها یا لیگامان همراه با استخوان باشد (ضایعه بانکارت)

علت ناپایداری مفصل شانه

ناپایداری مفصل شانه به سه علت زیر میباشد :

  • در رفتگی شانه

وقتی نیروی زیادی به مفصل شانه وارد میشود ممکن است موجب دررفتگی مفصل شانه شود. در این حالت لیگامان های جلوی مفصل شانه آسیب میبینند. به این لیگامان آسیب دیده ضایعه بنکارت Bankart lesion میگویند. اگر این ضایعه به درستی درمان نشود مفصل شانه شل شده و بعداً با هر ضربه کمی به راحتی در میرود.

  • ضربات مکرر

گاهی اوقات علت شل شدن لیگامان های اطراف مفصل شانه دررفتگی شانه نبوده است. این شلی ممکن است بدنبال ضربات خفیف ولی مکرری که به شانه وارد میشود بوجود آید. فعالیت هایی مثل شنا، تنیس و والیبال میتواند این ضربات خفیف و مکرر را به شانه وارد کنند.

  • ناپایداری در همه جهات

در این بیماران سابقه ضربه چه بصورت شدید و چه بصورت خفیف و مکرر وجود ندارد. شلی بافت های اطراف شانه در این بیماران مادرزادی است و معمولاً در مفاصل دیگر هم وجود دارد.

علائم و نشانه های ناپایداری مفصل شانه

علائم و نشانه های ناپایداری مفصل شانه معمولاً بصورت درد بدنبال یک ضربه خفیف، احساس لقی در مفصل شانه و دررفتگی مکرر مفصل شانه است. بیمار در حین فعالیت های معمولی روزمره و بدون اینکه فشار زیادی هم به مفصل شانه وی وارد شود دچار دررفتگی میشود. در چند دررفتگی اول بیمار ممکن است درد شدیدی داشته باشد و برای جااندازی به پزشک مراجعه کند ولی بعد از مدتی شانه آنقدر لق و ناپایدار میشود که خود بیمار میتواند آنرا جااندازی کند.

تشخیص ناپایداری مفصل شانه

 

بعد از اینکه پزشک معالج اطلاعات لازم را در مورد ناراحتی بیمار از وی دریافت کرد شانه را معاینه میکند. در بعضی وضعیت ها شانه بیمار دچار دررفتگی میشود و وقتی پزشک میخواهد شانه را در این وضعیت قرار دهد با مقاومت بیمار روبرو میشود. روش های تصویر برداری مثل ام آر آی ممکن است در تشخیص ناپایداری مفصل شانه به پزشک کمک کند.

درمان ناپایداری مفصل شانه

ابتدا سعی میشود ناپایداری مفصل شانه از راه های غیر جراحی درمان شود. اگر این روش ها موفقیت آمیز نبودند ممکن است نیاز به عمل جراحی باشد . درمان غیر جراحی ناپایداری مفصل شانه شامل موارد زیر است :

  • تغییر در فعالیت های بدنی

بدین معنا که فعالیت هایی را که در آنها ناراحتی مفصل شانه بیمار بیشتر میشود انجام ندهیم .

  • استفاده از داروهای ضد التهابی

داروهای ضد التهابی میتواند شدت درد مفصل شانه این بیماران را کاهش دهد .

  • فیزیوتراپی

بصورت انجام نرمش هایی برای تقویت عضلات اطراف مفصل شانه و افزایش توانایی در کنترل آنها .

  • درمان جراحی

انواع متفاوتی از اعمال جراحی برای درمان ناپایداری مفصل شانه انجام میشوند ولی معمول ترین آنها ترمیم ضایعه بنکارت است. در این روش که ممکن است به روش سنتی و با شکاف دادن جلوی شانه و یا از طریق آرتروسکوپی انجام شود لیگامان های صدمه دیده و ضایعه بنکارت ترمیم میشوند.

بازپروری و فیزیوتراپی ناپایداری مفصل شانه

 

این مرحله برای بدست آوردن یک نتیجه مطلوب از عمل جراحی ناپایداری مفصل شانه بسیار مهم است. بعد از جراحی، شانه تا مدتی بی حرکت میشود و سپس تحت نظر پزشک ارتوپد و فیزیوتراپ، نرمش های خاصی جهت افزایش دامنه حرکت و تقویت عضلات اطراف شانه انجام میشوند.

دکتر محی الدین فصیحی هرندی، فوق تخصص درد
آدرس مطب 1: تهران- بزرگراه جلال آل احمد (شرق به غرب)- نرسیده به بزرگراه چمران- نبش کوی پروانه- پلاک 2 -ساختمان پریسا- طبقه دوم- کلینیک درد چند تخصصی آسا
آدرس مطب 2: تهران – میدان توحید – ابتدای ستارخان – نبش کوثر یکم – ساختمان پزشکان کوثر – طبقه دوم



مشاوره درد

moshavere