زمانیکه زانوهایتان راخم میکنید وصدای تلق تلق از زانوهای شما به گوش میرسد این به این  معنی نیست که شما دچار بیماری آرتروز هستید.(ممکن است مفاصل دیگرهم این صدارابدهند)اگرچه این مورد در مفصل زانو بسیار رایج میباشد. پزشکان این صداها را صدای خش خش مفصل می نامند که معمولا در مفصل ایجاد میشود ومانند صدای نفس کشیدن عمیق است.

زانوهای ما ازدو استخوان به نام استخوان ران و قلم پا تشکیل شده است. دربین آنها غضروف هایی قراردارد که مانند یک بالشتک نرم دربین استخوان ها عمل میکند. دربیماری های خاصی مانند آرتروز با ازبین رفتن غضروف ها استخوان ها برروی یکدیگرکشیده میشوند و صدا دادن زانو که به آنها crepitus یاخش خش مفصل گفته میشود ایجاد میشود که این صداها با درد مفصل همراه است.گازموجود درکپسول مفصل زانو میتواند باعث ایجادصداشود این صداها براثرسوختن حباب هایی است که براثرفشارهایی که با انجام فعالیت های خاص مانند کشیده شدن مفصل ،درداخل مفصل ایجاد میشود. استراتژی ها لازم را برای درمان وجلوگیری ازشرایط دردناک مطالعه کنید

علائم ونشانه ها

knee-pain

گذشته ازصداهایی عادی که براثرکشیده شدن زانوایجاد میشود وکاملا بدون دردهستند صداهای دیگری مانندخش خش کردن زانوکه براثربیماری آرتروز بوجودمی آید  میتواند باعث ایجاد درد درمفصل شود.چندین راه برای تشخیص خش خش کردن مفصل وجود دارد.

1-ازعلائم آن بروزدرد،قرمزی مفصل،تورم،سختی هنگام راه رفتن است یکی ازرایجترین مکان خش خش کردن مفصل ناشی ازآرتروزناحیه داخلی زانواست.

2- احساس خش خش کردن مفصل زمانیکه دست خودرا برروی زانویتان هنگام انعطاف وکشیده شدن آن قرارمیدهید معمولا باخش خش کردن مفصل احساس قرچ قرچ نرمی درمفصل ایجادمیشود.

علت و دلایل

خش خش کردن مفصل درکدام قست رخ میدهد

 علت صدا دادن زانو این است که با گذشت زمان گازی که دراطراف مفصل تولید میشود به شکل حباب هایی در مایع سینویال synovial تبدیل میشود و زمانیکه زانوی خود را خم میکنید تعدادی از این حباب ها میسوزند و در لیگامنت ها صدای تلق تلق ایجاد میکنند این یک فرایند طبیعی است که برای هرفردی در هر زمانی میتواند اتفاق بیفتد.

ازطرف دیگر آرتروز بر اثر آسیب دیدگی غضروف ها و استخوان ها ایجاد میشود و زمانیکه مفصل زانوی آسیب دیده را حرکت میدهیدباعث ایجاد صدای تلق تلق میشود.

خش خش کردن و سفتی مفصل زانو میتواند براثرآسیب دیدگی ایجادشود.

دلائل پزشکی 

خش خش زانو بر اثر آسیب دیدگی های زانو مانند پارگی مینیسک (غضروف) ایجادمیشود وهنگام انجام بازی ،ورزش ،دویدن ایجادمیشود پارگی مینیسک میتواند باعث ایجاد خش خش زانو هنگام حرکت مفصل شود.

کندرومالاسی کشکک زانو(سندروم دردکشکک زانو)

این سندروم با بروزدردهای خفیف درپشت کاسه زانوایجاد میشود که معمولا براثراستفاده بیش ازحد مفصل ویا آسیب دیدگی ایجادمیشود. وشما میتوانیدهنگام حرکت زانوصدای تلق تلق کردن آن رابشنوید.آسیب دیدگیهای دیگرمفصل زانووانواع دیگرآرتروز میتواند باعث خش خش زانوشود.

درمان 

BongConnect-Happy-Health-Osteoarthritis_knee-exercises-Subhanjan-Das

ورزش

تمرین:ماهیچه های اطراف مفصل به عنوان یک ضربه گیرعمل میکنند و باعث حفاظت و استحکام مفصل درفعالیت های فیزیکی مانند ورزش و تمرینات وفعالیت های روزانه  میشوند هرچه ماهیچه ها قدرتمندترباشد فشارهای بیشتری را میتواند جذب کند.با انجام تمرینات قدرتی واستقامتی  واستحکام ماهیچه های اطراف مفصل میتوان ازخش خش کردن مفصل جلوگیری کرد ودرصورت وجوداین عارضه آنرا کاهش داد

برای خش خش زانو کشش و انقباض ران یکی از تمریناتی است که میتواند باعث استقامت ماهیچه های اطراف مفصل زانو شود یک حوله به دور زانوی خود بپیچید وماهیچه های ران خود را منقبض کنید آنرا برای مدت زمان 5 ثانیه نگه دارید و رها کنید این حرکت را 10 مرتبه تکرارکنید.

تمریناتی مانند اسکوات (جمع کردن زانو) ، فشار و کشش ساق پا میتواند باعث استقامت ماهیچه ساق و ران شود. این تمرینات باید زمانیکه مفصل هیچ گونه دردی ندارد انجام شود و زانو نباید بیش از حد امکان خم شود و زاویه آن نباید بیشتر از 45 درجه باشد.

کاهش تورم موضعی:اگرخش خش زانو باعث درد و التهاب در مفصل شد با قرار دادن یخ در یک حوله و گذاشتن آن برروی موضع میتوان این التهابات را کاهش داد کمپرس یخ به کاهش التهاب ،تورم ودرد کمک میکند.

همچنین شما میتوانیدازداروهای ضدالتهاب بدون استروئید بدون تجویزپزشک مانند ادویل وتایلنول برای کاهش سریع درداستفاده کنید.اگرچه نمیتوان اطمینان داشت که این داروها میتواند درد رازمدت باعث کاهش دردشوند هم چنین میتواندباعث ایجاد مشکلاتی برای معده وکلیه شود.

 دارو

h_washinton_drug_co_500x279 (1)

داروهای ضدالتهاب که باید با تجویزپزشک مصرف شوند شامل ایندوسین،دایپرو،ریلافن وانواع مختلف دیگری ازداروهااست. داروهای ضدالتهاب که توسط پزشک تجویزمیشود قدرتمندترازداروهای بدون تجویزاست ودرکاهش درد ناشی ازخش خش مفصل بسیارموثرتراز داروهای بدون تجویزپزشک است.اگرچه استفاده این داروها حتما باید با اجازه پزشک باشد واین بدان معنی است که برای درمان عارضه خش خش زانو باید حتما به پزشک مراجعه کنیدومعاینه شوید.

داروهای ضدالتهاب بدون استروئید همراه با تجویزپزشک دارای عوارض جانبی مانند تحریکات معده درموارد بسیارشدید یا درمواردی که مصرف بی رویه  ازاین داروها صورت بگیرد.ناراحتی روده وآسیب های کلیوی ازموارد دیگری که ممکن است بوجود آید همیشه باید داروها راطبق دستورالعمل مصرف کنید.

تزریق

resized_46435_444

تزریق کورتیزون:کورتیزون هورمون های استروئیدی است که به صورت طبیعی بوسیله بدن برای کاهش فشارواسترس بدن تولید میشود(نکته : این نوع استروئید ،با استروئیدی که توسط ورزشکاران وقهرمانان پرورش اندام مصرف میشود متفاوت است) این ماده باعث سرکوب سیستم ایمنی بدن میشودوالتهابات راکاهش میدهد درمواردی که فرد دچارخش خش زانواست پزشک تزریق کورتیزون را درمفصل زانو برای کاهش درد والتهاب توصیه میکند.

تزریق کورتیزون برای درمان flare-ups زانو هم موثراست.اگرچه تزریق مداوم این ماده باعث بدترشدن دردهای ناشی ازخش خش کردن زانومیشود.به همین دلیل تزریق کورتیزون  درد دراز مدت نتیجه بخش نیست.

 تزریق زیرپوستی: مواد سینوال موجود درمفصل زانو برای ایجاد لغزندگی واستحکام حرکت مفصل است و درافرادی که دچار بیماری آرتروز هستند این ماده کاهش میابد ومفصل چسبندگی خود را از دست میدهد و باعث سایش و حرکات غیرطبیعی مفصل میشود دراین موارد پزشک تزریق دارو را پیشنهاد میکند که با تزریق مواد جدید مایع درمفصل زانو باعث ایجاد استقامت و لغزندگی این مفصل شود معمولا این درمان در 3 تا5 مرحله درطول چندین هفته انجام میشود.

نکته بیمارانی که این درمان را انجام میدهند درحدود نیمی ازعلائم دردشان کاهش می یابد.

 بریس

donjoy_playmaker_knee_brace

بریس های طبی مخصوص معمولا برای افرادی که دچاربیماری آرتروز زانو هستند توصیه میشود این بریس باعث جلوگیری از فشار وزن بدن بر روی ناحیه داخلی زانو جایی که خش خش کردن بسیار رایج است میشود. بریس باعث حفاظت و استحکام مفصل زانو درهنگام خم کردن آن و جلوگیری از آسیب های بیشتر به زانو میشود.

بریس هایی که به صورت معمولی وبدون تجویز پزشک در داروخانه ها وجود دارد ارزان هستند اما بریس هایی که سفارشی هستند ودارای کیفیت بالاتری هستند گرانترمیباشند شما میتوانید درمورد بریس و قیمت های آن با پزشک مشورت کنید

فیزیوتراپی

329996-13018-33

 فیزیوتراپی درمانی است که برای بهبود علائم بیماری(درد،تورم،سختی) انجام میشود وشما  بعد ازیک یا چند جلسه درمان با فیزیوتراپی نتایج موثرومثبت آن راخواهید دید.

هدف اصلی فیزیوتراپی برای درمان درد زانو

1-کاهش دردوالتهابات زانواست

2-انجام حرکات طبیعی مفصل زانو

3-استقامت زانومخصوصا عضلات چهارسروهمسترینگ

4-اسقامت اندامهای تحتانی مانند ساق پا،لگن وماهیچه پلویس

5- بهبود عملکرد وتعادل کاسه یا کشکک زانو

6- طبیعی شدن طول ماهیچه ها

7-بهبود تحرک ،تعادل

8- بهبود عملکردهایی مانند راه رفتن واسکوات

لیزر

IMG_2990

لیزر با استفاده از اشعه مادون قرمز و ماورابنفش باعث کاهش درد و التهابات وبهبودی بیمارمیشود زماینکه نور بر روی بدن قرارمیگیرد چندین سانتیمتر به بدن رسوخ میکند و توسط mitochondria میتوکندری جذب میشود و باعث تولید انرژی درسلولها میشود. این انرژی باعث سوخت سازی سلولها و بازسازی عملکردطبیعی سلولها میشود لیزرموارد زیر را انجام میدهد

1-تحریک وترمیم بافت ها

2-افزایش اسقامت بافت ها

3-کاهش درد

4-کاهش تورم والتهاب

5-دوره بهبودی سریع

6-تحریک عملکرد عصب

 جراحی

arthroscopic-knee-surgery

در مورد انجام جراحی با پزشک مشورت کنید.درموارد شدید خش خش زانو که ناشی از آرتروز است عمل جراحی ضروری است اگرکیفیت زندگیتان بر اثر درد زانو بدترشده است  و بوسیله درمان های بدون جراحی بهبود نیافته اید درمورد عمل جراحی حتما با پزشک مشورت کنید.چندین نوع عمل جراحی وجود دارد که پزشک به شما پیشنهاد میکند مانند برداشتن یک یا تمام مفصل زانو،ترمیم غضروف،آرتروسکوپی زانو،استئومی زانو از نمونه های این جراحی ها است.

نکته:تاثیرجراحی ها ممکن است برای یک بیمار با بیمار دیگرکاملا متفاوت باشد معمولا آرتروز درمان نمیشود اما میتوان باعمل جراحی باعث کاهش درد ناشی از آرتروز شویم در مورد موارد انتخاب جراحی با پزشک مشورت کنید وسپس تصمیم بگیرید انجام تمریناتی مانند دوچرخه سواری وشنا حداقل 3 باردریک هفته میتواند باعث استقامت ماهیچه ران وساق پا شود هم چنین این تمرینات به کاهش وزن ودرد ناشی از خش خش زانو کمک میکند.

 

دکتر محی الدین فصیحی هرندی، فوق تخصص درد
آدرس مطب 1: تهران- بزرگراه جلال آل احمد (شرق به غرب)- نرسیده به بزرگراه چمران- نبش کوی پروانه- پلاک 2 -ساختمان پریسا- طبقه دوم- کلینیک درد چند تخصصی آسا
آدرس مطب 2: تهران – میدان توحید – ابتدای ستارخان – نبش کوثر یکم – ساختمان پزشکان کوثر – طبقه دوم



مشاوره درد

moshavere